ابتلای ۳۵۵ هزار و ۵۳۷ نفر به شپش سر در کشور زنگ خطری برای خانواده‌ها و نظام آموزشی به شمار می‌رود. با شروع سال تحصیلی و بازگشایی مدارس، چرخه انتقال بیماری‌های واگیردار به‌ویژه شپش سر شدت گرفته و دانش‌آموزان به عنوان گروه‌های سنی حساس، در معرض خطر قرار دارند.
افزایش نگران‌کننده آلودگی در تهران
تحقیقات نشان می‌دهد که آلودگی به شپش سر در استان تهران با نرخ ۷.۸ درصد در سال تحصیلی ۱۳۹۶–۱۳۹۷ به مراتب بالاتر از میانگین کشوری بود. در حالی که نرخ آلودگی در کل کشور در همین دوره از ۱.۷۲ به ۳.۴۲ درصد افزایش یافت، این آمار در تهران ۶.۸ برابر رشد داشت. به گفته سنا عیب‌پوش، رئیس اداره بیماری‌های آب و غذای وزارت بهداشت، در سال ۱۴۰۴ از مجموع ۳۵۵ هزار و ۵۳۷ مورد آلودگی، ۷۸ درصد آن در گروه سنی ۶ تا ۱۸ سال و در سنین مدرسه رخ داده است.
بیشتر بخوانید: عناب و تاثیر آن بر فشار خون؛ حقیقتی که باید بدانید
چالش‌های روانی و اجتماعی ناشی از شپش
شپش سر به عنوان یک بیماری‌زا شناخته نمی‌شود، اما عوارض روانی و اختلال در روند تحصیل دانش‌آموزان را به همراه دارد. کمبود آگاهی والدین درباره روش‌های پیشگیری و درمان صحیح، گاهی به استفاده از روش‌های خودسرانه منجر می‌شود که می‌تواند سلامت کودکان را تهدید کند. به همین دلیل شناخت دقیق و مدیریت صحیح این مشکل برای خانواده‌ها و مدارس ضروری است.
به گفته دکتر فاطمه میرزایی، پزشک عمومی، شپش‌ها به سرعت می‌توانند از یک فرد به فرد دیگر منتقل شوند و این مسأله نیازمند توجه ویژه‌ای از سمت خانواده‌ها و مدارس است. انتقال شپش عمدتاً از طریق تماس مستقیم سر به سر و همچنین استفاده از وسایل مشترک مانند کلاه و شانه انجام می‌شود. این انگل‌ها به راحتی می‌توانند در محیط‌های پرتردد گسترش یابند و به همین دلیل، شناسایی و کنترل منابع آلودگی در مدارس ضرورت دارد.
دکتر میرزایی تأکید می‌کند که به جای انگ‌زدن به دانش‌آموزان مبتلا، باید با آنها به‌عنوان افرادی که نیاز به کمک دارند، برخورد شود. یکی از خطاهای رایج در محیط‌های آموزشی، اشتباه گرفتن تخم شپش با شوره سر است. تشخیص قطعی بیماری تنها با مشاهده شپش بالغ یا تخم‌های آن بر روی ساقه‌ی مو یا لباس امکان‌پذیر است.
در نهایت، برای کنترل و مدیریت این بیماری، همکاری نزدیک میان خانه و مدرسه ضروری است. خانواده‌ها باید با غربالگری منظم و مراجعه به مراکز بهداشتی، نسبت به درمان علمی و سریع اقدام کنند تا از گسترش آن در محیط‌های جمعی جلوگیری شود. همچنین، استفاده از روش‌های درمانی مانند شامپوی پرمترین و رعایت بهداشت فردی از جمله اقدامات مهم در این راستا به شمار می‌رود.
بیشتر بخوانید: اوج‌گیری آنفلوآنزا و کووید-۱۹ در ایران؛ وضعیت نگران‌کننده در دو استان · فشار خون بالا؛ تهدیدی خاموش در زندگی روزمره
