آیتالله سیدمجتبی خامنهای در پیام خود در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۵، با بهکارگیری تعبیر «جهاد ابتدایی علیه استکبار»، رویکرد جدیدی را در استراتژی دفاعی و بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران معرفی کردند. این تعبیر، بهویژه در توصیف مدیریت ایران بر تنگه هرمز و اقدامات نظامی علیه پایگاههای آمریکا در منطقه، با صراحتی کمسابقه مطرح شد و دلالتهایی فراتر از توصیف یک رویداد نظامی دارد.
تعبیر جهاد ابتدایی و پیامدهای آن
آیتالله خامنهای در این پیام، تأکید کردند که جهاد ابتدایی در صورت تکرار تعدیات دشمن، «ابعاد بسیار وسیعتری به خود خواهد گرفت». این جمله، کلید فهم پیام است و نشاندهنده این است که ایران تنها به توصیف اقدامات گذشته اکتفا نکرده، بلکه به بیان ظرفیتهای آینده خود در مواجهه با تهدیدات پرداخته است.
بیشتر بخوانید: عبدالمطهر محمدخانی: شناسایی و بهسازی ۴۲ نقطه مستعد آبگرفتگی در تهران
انتخاب این واژهها، نشانهای از شکلگیری ادبیات جدیدی در راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است. در این ادبیات، دفاع نه به معنای انتظار برای اقدام دشمن، بلکه به معنای توانایی تعیین صحنه و انعطاف راهبردی تلقی میشود. این رویکرد جدید بهویژه در زمانهایی که تهدیدات به وضوح در حال افزایش هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
تأکید بر ابتکار عمل و تغییر محاسبات دشمن
آیتالله خامنهای در پیام خود به این نکته نیز اشاره کردند که دفاعی بودن یک جنگ، لزوماً به معنای محدود بودن اقدامات کشور مدافع به پاسخهای مشابه و قابل پیشبینی نیست. کشوری که به انتظار اقدام طرف مقابل میماند، بخشی از قدرت تصمیمسازی خود را به دشمن واگذار میکند. اما برخورداری از ابتکار عمل به ایران این امکان را میدهد که طرف متخاصم نتواند با اطمینان کامل، دامنه پاسخها و پیامدهای تصمیمات خود را محاسبه کند.
تعبیر «جهاد ابتدایی» بهنوعی نشاندهنده عبور از دفاع منفعلانه و انتقال ابتکار عمل به طرف مدافع است. آیتالله خامنهای با تصریح به امکان گسترش ابعاد این جهاد در صورت تکرار تعدیات، افق جدیدی را پیش روی محاسبات دشمن قرار دادند. این پیام، بهویژه در زمینه تهدیدات سیاسی و اقتصادی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بهطور خلاصه، آیتالله خامنهای با بیان این تعبیر، بهدنبال ایجاد بازدارندگی و اعلام ظرفیت ابتکار در واکنش به تهدیدات هستند. این رویکرد، میتواند بهعنوان یک استراتژی جدید در سیاست خارجی ایران در برابر دشمنان و تهدیدات مطرح شود.
بیشتر بخوانید: عبدالمطهر محمدخانی: ایستگاههای متروی تهران در برابر آبگرفتگی ایمن ماندند · آنتونی بلینکن: دادن امتیاز به ایران را به تشدید تنشها ترجیح میدهم




