آمریکا روز جمعه با صدور تحریم‌هایی جدید علیه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) به عرصه دیپلماتیک جهانی وارد شد. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که تنها چند ساعت قبل یکی از قضات سابق این دیوان، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. این اقدام دولت دونالد ترامپ نه تنها بر روابط ایالات متحده با دیوان کیفری بین‌المللی تأثیر گذاشت، بلکه تنش‌ها را با متحدان اروپایی نیز افزایش داد.
پیشینه دیوان کیفری بین‌المللی
دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۰۲ برای محاکمه جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و نسل‌کشی تأسیس شد. این نهاد به عنوان یک نهاد مستقل بین‌المللی عمل می‌کند و هدف آن ایجاد عدالت برای قربانیان جنایات سنگین است. با این حال، ایالات متحده به دلایل مختلف از جمله نگرانی‌های مربوط به حاکمیت ملی، هرگز به این دیوان ملحق نشده است.
بیشتر بخوانید: مذاکرات استیو ویتکاف و جرد کوشنر با نمایندگان اوکراین و ناتو برای صلح
تحریم‌ها و پیامدهای آن
تحریم‌های جدید شامل محدودیت‌های مالی و مسافرتی برای افراد و نهادهای مرتبط با دیوان کیفری بین‌المللی است. این تحریم‌ها به طور خاص بر روی افرادی که در تحقیقات یا محاکمات دیوان شرکت دارند، متمرکز شده است. این اقدام به وضوح نشان‌دهنده دیدگاه دولت ترامپ نسبت به این نهاد و فعالیت‌های آن است.
اعمال تحریم‌ها پس از آن صورت گرفت که یکی از قضات سابق دیوان کیفری بین‌المللی، «فاتو بنسودا»، به عنوان برنده جایزه صلح نوبل معرفی شد. این جایزه به دلیل تلاش‌های او برای ارتقاء عدالت و حقوق بشر در سطح جهانی اعطا شد، اما از سوی آمریکا به عنوان تلاشی برای زیر سؤال بردن اعتبار دیوان کیفری بین‌المللی تلقی شد.
واکنش‌ها به این تحریم‌ها فوری و گسترده بود. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که این اقدام می‌تواند به تضعیف نظام حقوق بین‌الملل و تلاش‌های جهانی برای محاکمه جنایات جنگی منجر شود. همچنین این تحریم‌ها فرصتی برای تقویت همکاری‌های بین‌المللی در این زمینه را از بین می‌برد.
دولت ترامپ همچنین اعلام کرده است که این تحریم‌ها به هیچ وجه به فعالیت‌های دیوان کیفری بین‌المللی آسیب نخواهد زد و هدف از آن حمایت از حاکمیت ملی و دفاع از منافع ایالات متحده است. اما این موضع به طور جدی مورد انتقاد قرار گرفته و بسیاری آن را نشانه‌ای از انزواگرایی آمریکا می‌دانند.
این تحریم‌ها همچنین می‌تواند بر روابط ایالات متحده با کشورهای اروپایی و سایر کشورهای که به دیوان کیفری بین‌المللی پیوسته‌اند، تأثیر بگذارد. در واقع، این اقدام می‌تواند به یک بحران دیپلماتیک جدید بدل شود که در آن آمریکا و متحدانش در مورد مسائل حقوق بشری و عدالت بین‌المللی به دو جبهه تقسیم شوند.
با این حال، این تحریم‌ها تنها بخشی از سیاست‌های گسترده‌تر دولت ترامپ در قبال نهادهای بین‌المللی هستند که به نظر می‌رسد بر اساس یک رویکرد خصمانه نسبت به همکاری‌های جهانی شکل گرفته‌اند. در این راستا، فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی به شدت به این تحریم‌ها واکنش نشان داده و خواستار بازنگری در سیاست‌های ایالات متحده شده‌اند.
به طور کلی، تحریم‌های جدید آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی نه تنها به چالش‌های حقوق بین‌الملل دامن می‌زند، بلکه می‌تواند عواقب جدی برای امنیت و عدالت جهانی در پی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: نوانتم ناوی پیلای برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد · احتمال حملات نظامی آمریکا به ایران و نقش اسرائیل در جنگ
