هالدر، کارمند ۳۴ ساله بانکی در بنگلادش، ساعت ۱ بامداد از خواب بیدار میشود تا برای خانوادهاش غذا بپزد. بحران انرژی که پایتخت بنگلادش، داکا، با جمعیتی نزدیک به ۴۰ میلیون نفر را در تاریکی فرو برده، باعث شده است که این زمان تنها زمانی باشد که تامین گاز لولهکشی به اندازه کافی برای پخت و پز مناسب است.
حالا زندگی در داکا به حالت عادی ادامه پیدا نمیکند و مردم در تلاشند تا در شرایطی که مناطق عمومی نیز زودتر از ظهر خاموش میشوند، به زندگی خود ادامه دهند.
بیشتر بخوانید: کیم یو جونگ: کره شمالی به تقویت قدرت هستهای خود ادامه میدهد
چالشهای دولت بنگلادش در مواجهه با بحران انرژی
این بحران ناشی از جنگ ایالات متحده با ایران و وابستگی بنگلادش به واردات انرژی است. دولتی که تنها چند هفته قبل از شروع جنگ انتخاب شده بود، با چالشهای زیادی روبهرو شده است. هالدر میگوید: "من از دولت هیچ چیز فوقالعادهای نمیخواهم؛ فقط میخواهم اجاق گاز را روشن کنم و گاز پیدا کنم، میخواهم چراغ را روشن کنم و برق داشته باشم، میخواهم آب تمیز از شیر بگیرم. اینها تجملات نیستند."
دولت حزب ملیگرای بنگلادش (BNP) در فوریه گذشته انتخاب شد و در پی اعتراضات سال ۲۰۲۴، دولت قبلی آوای لیگ که ۱۵ سال در قدرت بود، سرنگون شد. پس از یک دوره دولت موقت، BNP مسئولیت ایجاد مسیری جدید برای کشور را به عهده گرفت، اما چند هفته پس از آن جنگ در ایران آغاز شد و بسته شدن تنگه هرمز باعث اختلال در ارسال گاز از خاورمیانه شد.
در پی این بحران، دولت اقدام به تخصیص انرژی کرده و دستور داده است که فروشگاهها، بازارها و مراکز خرید تا ساعت ۸ شب بسته شوند. بیلبوردهای روشن باید تا ساعت ۷ بعد از ظهر خاموش شوند و تنها بیمارستانها، داروخانهها و خدمات اضطراری از این قاعده مستثنی هستند.
تاثیرات بحران انرژی بر زندگی روزمره
وضعیت در بنگلادش روستایی بدتر است، جایی که در ماه اوت مردم تا ۱۶ ساعت در روز بدون برق بودند. طبق دادههای دولتی، کاهش بار ملی در بدترین زمان به بیش از ۳۰۰۰ مگاوات رسید. اما تغییرات در داکا، شهری که معمولاً در حرکت دائمی است، بیشتر به چشم میآید. خیابانهای طولانی در مناطقی مانند محمدپور، کاوران بازار و دهنموندی اکنون به طرز ترسناکی تاریک هستند.
این بحران ساکنان محلی را وادار کرده است تا بهطور مداوم محاسباتی انجام دهند، مانند اینکه چه زمانی گاز به اندازه کافی برای پخت و پز قوی خواهد بود، چند ساعت میتوان فن را در تابستان مرطوب روشن کرد و صف در پمپ بنزین چقدر طولانی خواهد بود.
نتیجه این وضعیت این است که تقریباً ۳ میلیون نفر دیگر در ماههای پایانی سال جاری با ناامنی غذایی مواجه خواهند شد، که از رقم تابستان ۱۵.۳ میلیون نفر ۱۸ درصد افزایش یافته است.
احمد، ۵۰ ساله، که فقط نام خانوادگیاش را گفته است، کارگاه الکتریکی در منطقه مرکزی محمدپور دارد اما در کرانجانج، حومه داکا زندگی میکند. او میگوید: "زمانی که مغازه را میبندم، به سختی میتوانم وسیله نقلیه پیدا کنم و هزینهاش هم بالا رفته است. از اینکه در خیابانهای تاریک تنها باشم، میترسم."
به گفته او، "گاهی فکر میکنم باید کشور را ترک کنم و به جای دیگری بروم، اما من ۵۰ سالهام و پولی برای رفتن ندارم. پس به این فکر میکنم و احساس میکنم جایی برای رفتن وجود ندارد."
در حال حاضر، تقاضای روزانه گاز در بنگلادش حدود ۱۰۷ تا ۱۱۳ میلیون متر مکعب است، در حالی که عرضه موجود حدود ۷۴ میلیون متر مکعب است. بنگلادش انرژی کمی به صورت داخلی تولید میکند و به گاز خاورمیانه وابسته است که تقریباً نیمی از تامین انرژی بنگلادش را بر عهده دارد. جنگ ایالات متحده با ایران به شدت بر واردات گاز طبیعی مایع (LNG) بنگلادش تاثیر گذاشته و میزان واردات بین ماههای ژوئیه و اوت ۸۳ درصد کاهش یافته است.
این وضعیت در ۲۱ ژوئیه بدتر شد، زمانی که آتشسوزی یکی از دو ترمینال LNG شناور بنگلادش را غیرعملی کرد و به اختلالات موجود افزود. این مشکلات باعث شد کارخانهها مجبور به استفاده از ژنراتورهای پرهزینه شوند و تولید را کاهش دهند یا حتی تعطیل کنند، که به افزایش هزینههای تولید و حمل و نقل منجر شد.
خوندکر غلام معظمی، مدیر پژوهش در مرکز گفتوگوی سیاستگذاری داکا، میگوید: "این اختلال به ضعفهای دیرینه سیستم انرژی بنگلادش افزوده است که ناشی از سوءمدیریت خدمات عمومی است. این بحران نه تنها به خانوارها آسیب رسانده بلکه بخشهای انرژیبر اقتصاد مانند نساجی، سرامیک، شیشه و فولاد، حمل و نقل، کشاورزی، شیلات و فعالیتهای تجاری عمومی را نیز تحت تاثیر قرار داده است."
بیشتر بخوانید: کیم یو جونگ: کره شمالی از همه ابزارها در برابر تعرض به منافع خود استفاده خواهد کرد · جشنواره خرما و نخل در کارون با یک میلیون نخل آغاز میشود
